تبلیغات
انجمن علمی-مهندسی مواد و متالورژی صنعتی - آمالگام دندان(بیومواد - مهندسی پزشکی)
انجمن علمی-مهندسی مواد و متالورژی صنعتی

قبل از هر مطلبی لازم دانستم یادآور شوم یک فلز در حالت آلیاژی خواص و ویژگی های حالت خالص خود را ندارد برای مثال آهن خالص نرم است ولی هنگامی که مقادیری عناصر آلیاژی به آن افزوده می گردد مقاومت آن چند ده برابر می گردد.این مطلب در مورد آمالگان نیز صادق است. خواص مکانیکی و شیمیایی این آلیاژ با توجه به تنوع ویژگی عناصر آلیاژی آن مختلف است و نمی توان پیرامون یکی از عناصر آن بصورت مستقل بحث نمود. برای مثال کرومcr یک ماده بسیار سمی است ولی در مقادیر بالایی در فولاد زنگ نزن استفاده و در صنایع غذایی بکار می رود و خطری برای سلامتی ندارد.
آمالگام دندانی ماده‌ای است که برای پر کردن دندان از آن استفاده می‌شود و مرکب از 50 درصد جیوه 34.5 درصد نقره ، 9% قلع ، 6% مس و 0.5% روی است
 
 
 
تاریخچه

آمالگام به مدت بیش از صد سال است که در سراسر دنیا برای ترمیم دندان استفاده می شود. این ماده در سال 1812 توسط یک شیمیدان انگلیسی شناخته و در سال 1833 به دنیا معرفی شد.
قدیمی‌ترین نمونه استفاده از آمالگام به عنوان ماده پر کننده دندان دقیقا شناخته شده نیست ولی گزارش شده‌است که خمیر نقره ای در سال 659 بعد از میلاد در چین برای این امر به کار می‌رفت. قبل از آمالگام، دندان پزشکان برای پر کردن دندان از موادی چون تراشه‌های سنگ و صمغ و چوب پنبه و تربانتین و سرب و طلا و ... استفاده می‌کردند. فیزیکدان مشهور Ambroise Paré (1510 – 1590) برای پر کردن دندان از سرب و چوب پنبه استفاده می‌کرد. در سال 1603 Tobias Dorn Kreilius برای تولید آمالگام فرایندی را معرفی کرد که شامل حل کردن سولفید مس با اسید قوی و افزودن جیوه و جوشاندن آن و ریختن آن در دندان می‌شد. در فرانسه ماده معدنی پر کننده‌ای که D'Arcet ساخت بسیار مردم پسند بود ولی برای استفاده قبل از ریختن در دندان باید جوشانده و ذوب می‌شد. Louis Regnart به این ترکیب، جیوه افزود و دمایی را که نیاز داشت به مقدار قابل توجهی پایین آورد و به همین خاطر، "پدر آمالگام" لقب گرفت. آمالگام در سال 1826 توسط Auguste Taveau در فرانسه جا افتاد. ولی قبلا در سال 1816 ایجاد شده بود. در حوالی دهه 1840 طلا و پلاتین و نقره و قلع و سرب و آلیاژ آنها بر آمالگام ترجیح داشت. آمالگام موضوع جنجال برانگیزی بود. یکی از رساله‌های اولیه دندانپزشکی که توسط یکی از محققان برتر دندانپزشکی ایالات متحده در آن زمان نوشته شده بود آمالگام را "مضرترین ماده‌ای که تا به حال برای پر کردن دندان به کار رفته است" توصیف کرد. با این وجود، آن رساله این را پذیرفت که آمالگام مزایای ویژه‌ای دارد.
دو مرد فرانسوی به نام برادران Crawcour آمالگام را در سال 1833 به ایالات متحده آوردند در سال 1844 گزارش شد که 50% از تعمیرات دندان که در شمال نیویورک اتفاق می‌افتد با آمالگام است. قبل از این که آمالگام به وسیله آنها معرفی شود دو گزینه عمده پیش رو داشتیم: کشیدن دندان یا کوبیدن طلای داغ به داخل دندان در یک ملاقات طولانی. برادران Crawcour از این که مردم را از جیوه موجود در روش "پر کردن با نقره " که به کار می‌بردند و آن را "جایگزین معدنی" (mineral succedaneum) یا "جایگزین معدنی سلطنتی" (royal mineral succedaneum) می‌نامیدند و مردم آن را با طلا مرتبط می‌دانستند آگاه کنند سرباز می‌زدند. در سال 1843 جامعه جراحان دندانپزشکی آمریکا ( American Society of Dental Surgeons) (ASDS)، تنها انجمن دندانپزشکی آمریکا در آن زمان، استفاده از آمالگام دندانی را سوء معالجه اعلام داشته و تمام اعضای خود را به امضای گرونامه‌ای درباره عدم استفاده از آن مجبور کرد. این ابتدای واقعه‌ای بود که به جنگ آمالگام مشهور شد ASDS برادران Crawcour را از کشور بیرون راند.
موضع گیری در برابر آمالگام منجر به فرو افتادن ASDS شد. زیرا آمالگام از طلا ارزانتر بود و ریختن آن در دندان آسانتر و کم‌درد تر بود و نیاز به جوشاندن نداشت. در 1850 ، ASDS مصوبه و نظریه ضد آمالگام خود را فسخ کرد و در 1856 منحل شد. انجمن دندانپزشکی آمریکا (American Dental Association) چند سال بعد درسال 1859 پایه گذاری شد و کارهای مرکزی خود را روی جنبه‌های مکانیکی دندانپزشکی متمرکز کرد. تا سال 1917 یک دیپلمه دبیرستان نیازی به ورود به مدرسه دندانپزشکی نداشت.
در طول 50 سال بعد از آن بسیاری از ترکیبات فلزی دیگر آزمایش شد از جمله پلاتین، کادمیوم، آنتیموان و بیسموت. در سال 1895 جی وی بلک (G. V. Black) فرمولی از آمالگام منتشر کرد که بیشتر معیارهای قابل قبول کارایی‌های بالینی را دارا بود و دستور العمل او عملاً تا هفتاد سال دست نخورده باقی ماند.
در 1959 دکتر mercury-to-amalgam جرح و تعدیلی را در نسبت جیوه به کل آمالگام پیشنهاد کرد که این نسبت از 8 به 5 به نسبت 1 به 1 تغییر یابد. فرمول استاندارد آمالگام دوباره در سال 1963 وقتی یک آمالگام بسیار مرغوب با ترکیبی که دارای مس زیادی بود معرفی شد تغییر کرد. اگرچه در بدایت امر این طور تصور می‌شد این مرغوبیت حاصل از پراکنده شدن بیشتر مواد در آمالگام است ولی بعدا کشف شد که استحکام بیشتر آمالگام ناشی از افزایش پیوند مس-قلع است که نسبت به پیوند قلع-جیوه در برابر خوردگی، حساسیت کمتری دارد.
این اتصال قلع-جیوه که امروزه به فاز گاما-2 مشهور است به عدم استحکام کمک می‌کند و برای رشد عدم استحکام در طول انقباض و گرفتگی آمالگام بعد از قرارگیری در دندان مورد استفاده قرار می‌گیرد که در نتیجهٔ آن، مقادیر اضافی آمالگام در حین تراشیدن به راحتی برداشته شوند.
آمالگام یک ماده ترمیمی فوق العاده و انعطاف پذیر است و در دندانپزشکی‌ها به چند دلیل استفاده می‌شود. ارزان است و نسبتا استفاده آسانی دارد و در طول جاگذاری در دندان، به راحتی شکل می‌پذیرد. برای مدت کوتاهی نرم می‌ماند لذا می‌تواند حجم‌های نامنظم دندان راپر کند و سپس سفت می‌شود. آمالگام نسبت به مواد ترمیم کننده دیگر مانند کامپوزیت‌ها دارای طول عمر زیادی است. طبق مطالعه‌ای در سال 1989 بیشتر آمالگام‌ها 10 تا 12 سال دوام می‌آورند در حالی که کامپوزیت‌های دندانی نصف این مدت دوام می‌آورند. به هر حال این اختلاف با کار کردن پیوسته روی خصوصیات فیزیکی کامپوزیت‌ها، کاهش یافته‌است
 
بقیه در ادامه مطلب.........
 

مناقشه بر سر سمیت آمالگام:

این مناقشه از وقتی که آمالگام ابداع شد شروع شد اما در قرن بیستم قوت تازه‌ای گرفت بسیاری از مردم از وجود جیوه در آمالگام بی خبرند و این موضوع مهم‌ترین موضوعی است که اخیرا در تابلوی خبری FDA منتشر شده‌است نگرانی‌هایی درباره این عدم اطلاع وجود دارد و استفاده از آمالگام در سطح فدرال در مکانی مثل ایالات متحده نامنظم است سازمان بهداشت جهانی گزارش کرد که جیوه حاصل از آمالگام، 5% کل انتشار جیوه را تشکیل می‌دهد که وقتی با جیوه زائد حاصل از آزمایشگاه‌ها و دستگاه‌های پزشکی جمع شود به 53% می‌رسد تفکیک کننده ها می‌توانند رهایش جیوه به فاضلاب عمومی را به طور چشمگیری کاهش دهند که آمالگام‌های دندانی یک سوم از جیوه این فاضلاب‌ها را تشکیل می‌دهد ولی به آنها در ایالات متحده نیازی نیست. از سال 2008 استفاده آمالگام در سوئد و نروژ و فنلاند محدود شد و کمیته اداره غذا و داروی آمریکا (Food and Drug Administration) (FDA) درباره ایمنی آن، اظهار نظر مثبتی نکرد.
شورای انجمن دندانپزشکی آمریکا (American Dental Association) در یک سری از کارهای علمی نتیجه گرفته‌است که آمالگام و کامپوزیت برای دندان ضرر نداشته و برای تریم آن موثرند. این مطالعه نشان داد که پر کردن دندان با آمالگام هیچ ضرری برای فرد در پی نداشته و پر کردن دندان با موادی غیر از آمالگام دلیلی ندارد. آزمایش‌های تصادفی بالینی اخیر هیچ مدرکی برای ضررهای عصب شناختی یا کلیوی مرتبط با آمالگام در کودکان 5 تا 7 سال نشان نداد.
در دو دهه اخیر مشخص شده که این ماده به طور پیوسته جیوه را در حفره دهانی متصاعد می‌کند این رهاسازی در فعالیت‌هایی از قبیل مسواک زدن، جویدن، نوشیدن مایعات داغ و تنفس افزایش پیدا می‌کند همچنین آزاد شدن جیوه می‌تواند تحت تاثیر pH، پوسیدگی بیولوژیکی باکتریایی و پوسیدگی الکتروشیمیایی افزایش پیدا کند. جیوه جذب شده توسط ریه وارد خون می‌شود و در اندام‌های مختلف مثل کلیه، مغز و کبد توزیع می‌شود جیوه اثراتی نیز بر قلب دارد و با افزایش پراکسید هیدروژن باعث از بین رفتن گلوتاتیون می‌شود .با اثر بر روی پراکسیون لیپید باعث عوارض قلبی می‌شود. جیوه می‌تواند نوزادان را هنگامی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند تحت تاثیر قرار دهد. اما اصلا نگران نباشید چون مطالعات انجام شده نشان می‌دهد مقدار جیوه ای که روزانه از آمالگام آزاد می‌شود بسیار کمتر از سطح مجاز تعیین شده توسط سازمان بهداشت جهانی است.  

                                                         
آیا جیوه موجود در آمالگام سمی است؟
فلز جیوه و بخار جیوه و تركیبات آلی آن دارای سمیت زیادی بوده و برای انسان ضرر دارد، ولی جیوه موجود در آمالگام بصورت تركیب معدنی آن می باشد كه دارای سمیت بسیار كمتری نسبت به بقیه حالات جیوه می باشد و تحقیقات نشان داده است كه مقدار جیوه ای كه از اشخاصی كه متوسط 8 عدد پركردگی آمالگام داشته اند متصاعد می شود كمتر از حد مجاز جیوه ای است كه كارگران معادن جیوه می توانند دریافت كنند.

معایب آمالگام چیست؟
آمالگام همرنگ دندان نبوده و به رنگ فلز می باشد، ضمناً نیاز به زمانی نسبتاً طولانی (تا چند ساعت) برای سخت شدن دارد و به دلیل ماهیت فلزی عایق حرارتی و الكتریكی نمی باشد.

علت تغییر رنگ بعضی از پركردگی های آمالگام چیست؟
تركیبات نقره موجود در آمالگام مستعد تغییر رنگ بوده، بخصوص در تماس با مواد غذایی سولفوردار مانند تخم مرغ، رنگ آن مقداری تیره می گردد كه با توجه به اینكه دندانهای خلفی با آن پر می شوند و دیده نمی شوند جای نگرانی وجود ندارد.

علت اینكه گاهی با كشیدن زرورق پوشش شكلات و سیگار بر پركردگی آمالگام، دندان تحریك میگردد چیست؟
تماس دو فلز نا متجانس در دهان در مجاورت بزاق ایجاد یك جریان الكتریكی گذرا می كند كه گالوانیك نام دارد. تماس قاشق مسی یا زرورق آلومینیومی با پركردگی آمالگام ممكن است این جریان الكتریكی را بوجود آورد ولی با قاشق های استیل این حالت یا اتفاق نمی افتد و یا كمتراست و در كل نباید نگران بود.

چرا بعضی از پركردگی ها می شكنند و یا خالی می شوند؟
دندانی كه ترمیم می گردد مسلماً مثل حالت اولی كه سالم و دست نخورده و بدون پوسیدگی بوده مقاومت ندارد و همانند چینی بند زده شده است و احتیاج به مراقبت بیشتری دارد. ضمناً به دلیل اینكه آمالگام به دندان نمی چسبند نیاز به حفره گیردار دارد. رعایت بهداشت دهان ودندان و دستوراتی كه دندانپزشك می دهداز موارد شكست می كاهد. عدم رعایت موازین بهداشتی و توصیه های مراقبتی باعث عود پوسیدگی در نسج دندانی باقیمانده می شود. علاوه بر این فشارهای زیاد سیستم جونده، رفتن یك جسم سخت مثل سنگ روی پركردگی به هنگام غذا خوردن و ضعیف بودن دیواره های حفره سبب ساز می باشند. مقدار نسج باقیمانده، وسعت و عمق حفره، محل آن و دندان درگیر نیز از مواردی هستند كه در دوام و عمر دندان ترمیم شده دخالت دارند.

از پركردگی های آمالگام چگونه باید مراقبت كرد؟
عمده سختی آمالگام در ساعت اول بعد از ترمیم ایجاد می گردد. بعد از پر كردن دندان با آمالگام بهتر است تا چند ساعت غذایی خورده نشود. روز اول با سمتی از دهان كه دندان پر شده، عمل جویدن غذا صورت نگیرد. در صورت احساس بلند بودن پر كردگی در اولین فرصت برای كوتاه كردن آن به مطب مراجعه شود. در روز اول پر كردن دندان با آمالگام بهتر است از غذاهای نرم استفاده شود. از روز بعد جویدن عادی موردی ندارد.

آیا آمالگام دندانی بی خطر است؟
بله، آمالگام به مدت بیش ازصد سال است كه در سراسر دنیا برای ترمیم دندان استفاده می شود و مطالعات هرگونه ارتباط بین ترمیم های آمالگام و مشكلات پزشكی را رد كرده اند. به همین دلیل آمالگام هنوز یك ماده بی خطر برای بیماران دندانپزشكی محسوب می شود.

آیا ممكن است كسی نسبت به آمالگام، واكنش آلرژیك نشان دهد؟
تعداد بسیار كمی از افراد نسبت به ترمیم های آمالگام آلرژیك هستند و تا به حال كمتر از 100 مورد گزارش شده است. در این موارد نادر، جیوه، پاسخ آلرژیك را برانگیخته است و علائم آلرژی به آمالگام مشابه سایر آلرژیهای پوستی بوده است. اغلب بیماران آلرژیك نسبت به آمالگام، تاریخچه پزشكی یا فامیلی آلرژی به فلزات را دارند. اگر وجود آلرژی قطعی باشد، ترمیمهای دیگری باید استفاده شود.

آیا ترمیمی وجود دارد كه همرنگ دندان باشد؟
بله، رزین های كامپوزیت مواد پلاستیكی همرنگ دندان(ساخته شده از شیشه و رزین) هستند كه هم برای پركردن دندان و هم برای ترمیم نقایص دندانی بكار می روندو به دلیل اینكه همرنگ دندان می باشند، تشخیص آنها از دندان طبیعی مشكل است. كامپوزیتها معمولاً در دندانهای قدامی كه ظاهر طبیعی فرد اهمیت دارد، بكار می روند. در دندانهای خلفی نیز بسته به محل و وسعت پوسیدگی از مواد همرنگ دندان استفاده می شود. رزین های كامپوزیت معمولاً گرانتر از آمالگام هستند.

اگر دندان من آسیب ندیده باشد و ترمیم آن سرجای خود باشد، چرا نیاز به تعویض آن می باشد؟
فشارهای مداوم جویدن، سائیدن و فشردن دندانها باعث سایندگی، شكستن یا ترك خوردن ترمیم می شود كه ممكن است شما متوجه آن نباشید، ولی دندانپزشك در طی معاینات روتین دندانپزشكی، ضعیف شدن ترمیم را تشخیص داده و تصمیم به تعویض آن می گیرد. اگر حدفاصل مینای دندان و ترمیم شكسته شود، ذرات غذا و باكتریهای مولد پوسیدگی به زیر ترمیم راه می یابند و باعث بروز پوسیدگی در آن دندان می شوند. پوسیدگی درمان نشده، باعث عفونی نمودن پالپ دندان و بروز آبسه می شود. اگر نرمیم وسیع باشد یا پوسیدگی مجدد ایجاد شده، گسترده باشد، ممكن است میزان كافی از نسج دندان باقی نمانده باشد، تا بتوان آن را مجدداً ترمیم نمود. در اینگونه موارد دندانپزشك، دندان را بازسازی و روكش می نماید.
- هیچ مدرك علمی دال بر پیشرفت MS یا سایر بیماریهای عصبی با ترمیمهای دندانی حاوی جیوه وجود ندارد(انجمن ملی مالتیپل اسكلروزیس)
- بر اساس مستدل ترین مدارك علمی، هیچ رابطه ای بین ترمیمهای دندانی نقره ای و آلزایمر وجود ندارد.(انجمن آلزایمر)
- هیچ مدرك علمی در مورد اثرات سمی كلینیكی قابل اندازه گیری و بررسی در مورد آمالگام دندانی وجود ندارد.(آكادمی پزشكان اطفال آمریكا)
- ترمیمهای آمالگام، بخارات جیوه آزاد می سازند كه برای سلامتی بدن مضراست. صحیح: تحت فشار جویدن یا سائیدن، مقادیر بسیار اندكی بخار جیوه ( بین 3-1 میكروگرم در روز) ممكن است از آمالگام آزاد شود، اما مدارك علمی دال بر مضر بودن این سطح پائین تماس با بخار جیوه وجود ندارد. متخصصین مواد دندانپزشكی اظهار میدارند كه در یك فرد بسیار حساس، باید حدود 500 ترمیم آمالگام وجود داشته باشد تا حداقل علائم تماس با بخار جیوه بروز نماید.
- دندانپزشكان نمی توانند به بیمارانشان بگویند كه آمالگام، حاوی جیوه است. صحیح: دندانپزشكان باید در مورد كلیه مواد ترمیمی با بیمارانشان صحبت كنند و با كمك هم، مناسبترین درمان را انتخاب نمایند. افرادی كه در مورد خطر آمالگام سؤال می كنند، نهایتاً بیشتر احتمال دارد كه این نوع ترمیم را برای خود انتخاب كنند، زیرا اطلاعات نادرست آنها توسط دندانپزشك تصحیح شده و متوجه اشتباه خود می گردند.
مینای دندان یكی از سخت‌ترین مواد موجود در این كره خاكی است. دندان‌های ما به كمك ما می‌آیند كه انواع و اقسام خوراكی‌ها از سخت‌ تا نرم را بجویم و له كنیم و تحویل دستگاه گوارشمان بدهیم. بجز موارد بسیار محدودی كه به‌عنوان نواقص مادرزادی محسوب می‌شوند، دندان‌های ما در بدو رویش،‌سفید،‌محكم و سالم هستند و به خوبی برای انجام وظایف خود آماده‌اند. اگر از دندان‌هایمان به خوبی مراقبت‌ كنیم، همراهان خوبی برای ما خواهند بود اما با كم‌لطفی‌های ما، نظیر عدم رعایت بهداشت و تغذیه نامناسب، باكتری‌های دهانی ایجادكننده پوسیدگی دندان، فرصت خوبی پیدا خواهند كرد كه مواد غذایی مناسب را تخمیر كرده، اسیدی تولید كنند كه این اسید می‌تواند مینای سخت دندان را حل كرده و پوسیدگی ایجاد كند. پوسیدگی‌های دندانی از نقاط بسیار كوچك و معمولا به‌صورت لكه‌های سفید رنگی بر روی دندان‌ها آغاز می‌شود كه در این مرحله، اگر به خوبی از دندان‌ها مراقبت شده و فلوراید از طرق مختلف از جمله دهانشویه‌ها و خمیر دندان‌ها به این لكه سفید برسد،‌پوسیدگی ممكن است متوقف شود. اما اگر روند پوسیدگی متوقف نشود، با ادامه فعالیت باكتری‌ها، ناحیه پوسیدگی وسیع‌تر می‌شود. از طرفی بافت سخت مینا و عاج دندان‌، توسط اسیدها حل شده، ماده نرم پنیرمانندی بجای دندان برجا می‌ماند كه قادر به تحمل فشارهای جویدن نخواهد بود و در نتیجه حفره‌های پوسیدگی ایجاد می‌شود. در این مرحله است كه دیگر پوسیدگی‌های دندان قابل برگشت نیست و باید ترمیم شود. اگر پوسیدگی دندانی در حد عاج و مینای دندان باقی مانده باشد، ‌و به ناحیه مركزی دندان (پالپ یا عصب دندان) دست‌اندازی نكرده باشد، حفره ایجاد شده توسط مواد ترمیمی دندان‌پزشكی قابل ترمیم است كه به اصطلاح عام به آن <پر كردن دندان> گفته می‌شود.

سیاه مثل آمالگام، سفید مثل کامپوزیت
آمالگام قدیمی‌ترین ماده پرکننده دندان است که هنوز هم مورد استفاده بوده و کارایی زیادی دارد. اولین آمالگام در اوایل قرن نوزده ساخته شد. آمالگام‌های اولیه از سوهان کردن سکه‌های نقره و مخلوط کردن آنها با جیوه به دست می‌آمدند. آمالگام و طلا اصولاً برای تجدید دندان‌های خلفی به کار برده شده و به دلیل جنبه‌های زیبایی برای دندان‌های جلویی استفاده نمی‌شوند.
دندان‌پزشکی ترمیمی و زیبایی، تخصصی در دندان‌پزشکی است که به ترمیم و بازسازی‌ دندان‌های طبیعی و تأمین زیبایی ظاهری دندان‌های فرد می‌پردازد.
انواع ترمیم‌های دندانی: ۱- مستقیم ۲- غیرمستقیم
در ترمیم‌های مستقیم در یک جلسه، بخش مورد نظر بلافاصله پس از تراش و آماده‌سازی حفره در محل مورد نظر قرار داده می‌شوند. مانند ترمیم‌های آمالگام، گلاس آینومر، رزین آینومر و بعضی ترمیم‌های رزین کامپوزیت.
ترمیم‌های غیرمستقیم معمولاً نیاز به دو یا چند جلسه درمان دارند. در جلسه اول دندان‌پزشک، دندان را تراش داده و آماده می‌سازد و از ناحیه‌ای که باید ترمیم شود قالبی تهیه می‌کند. قالب به لابراتور دندان‌پزشکی فرستاده و در آنجا ساخته می‌شود. در جلسه بعد دندانپزشک ترمیم آماده شده را با سیمان به حفره دندانی می‌چسباند. مانند ونیرها، روکش‌ها و بریج‌های ساخته شده از طلا، آلیاژهای فلزی، سرامیک یا کامپوزیت.
جیوه فلزی است که به دلیل ایجاد بخارهای سمی برای بدن انسان مضر است. اما جیوه‌ای که در آلیاژ آمالگام وجود دارد از حالت آزاد خارج شده و به صورت یک ترکیب فلزی درآمده و خواص اولیه خود را از دست می‌دهد. چندین سال است که در مجامع دندان‌پزشکی از سمی بودن آمالگام صحبت می‌شود اما انجمن دندان‌پزشکی آمریکا اعلام می‌کند که ارتباط اثبات شده‌ای بین بیماری‌های عمومی بدن و ترمیم‌های آمالگام موجود در دهان وجود ندارد. پودر آمالگام عمدتاً از نقره، مس و قلع تشکیل شده است که بیشترین درصد مواد تشکیل دهنده آن نقره است. مقاومت آمالگام در برابر فشارهای سنگین جویدن زیاد است. بعد از ترکیب شدن، پودر آمالگام با جیوه به صورت خمیری درآمده که به راحتی در حفرات دندان تراش خورده، گذاشته می‌شود و سپس سخت می‌شود. بنابراین کاربرد راحت آن یک امتیاز محسوب می‌شود و با توجه به کوتاهی زمان کار، هزینه آن از کامپوزیت‌ها کمتر است.
از جمله معایب آمالگام، همرنگ نبودن آن با دندان است زیرا به رنگ فلز بوده و به زمان نسبتاً طولانی برای سخت شدن نیاز دارد.
آنچه به عنوان جایگزین آمالگام مطرح شد و مصرف آن به سرعت در حال گسترش است، کامپوزیت‌های دندانی هستند. این کامپوزیت‌ها خواص فیزیکی و مکانیکی خوب، سادگی کارکرد و زیبایی فوق‌العاده دارند، به خصوص در ترمیم دندان‌های قدامی که زیبایی عامل تعیین‌کننده‌ای است. این مواد جز اولین و بهترین انتخاب‌ها است. رزین‌های کامپوزیتی دندان‌پزشکی متشکل از ‏BIS-GMA‏ به عنوان زمینه پلیمری، کوارتز، شیشه باریوم،سیلیکای کلوئیدال به عنوان ماده پرکننده ‏BIS-GMA‏ مشتق شده از واکنش بیس (۴- هیدروکسی فنل) و گلیسریل متاکریلات است. در انواع دیگر کامپوزیت‌ها علاوه بر استفاده از ‏BIS-GMA‏ از رزین یورتان دی متاکریلات استفاده می‌شود. کامپوزیت‌های دندانی به شکل خمیرهای همرنگ دندان به صورت دو جزیی یا تک جزیی موجود هستند که دندانپزشک با توجه به رنگ دندان کامپوزیت مناسب را انتخاب می‌کند و در حفره آماده شده دندان قرار می‌دهد. پس از اینکه خمیر کامپوزیت در حفره قرار گرفت طی یک فرایند شیمیایی به کمک تابش نور یا فعال‌سازی شیمیایی پلیمر می‌شوند و از حالت یک خمیر نرم به یک جسم سخت که شکل حفره را به خود گرفته است تبدیل می‌شوند. گرچه کامپوزیت‌های دندانی خواص نسبتاً خوب و زیبایی عالی دارند، اما کاستی‌هایی نیز دارند که زمینه چالش برای سازندگان این مواد برای رفع این کاستی‌ها را فراهم کرده است. مهم‌ترین اشکالی که در این کامپوزیت‌ها مطرح است جمع شدگی (‏shrinkage‏) آنها طی فرایند پخت است. این مسأله باعث می‌شود کامپوزیت‌ از دیواره دندان جدا شود و بین ماده ترمیمی (کامپوزیت) و دیواره دندان شکاف ایجاد می‌شود. وجود این شکاف باعث می‌شود میکروارگانیسم‌ها و مواد غذایی زیر ترمیم نفوذ کرده و باعث پوسیدگی مجدد دندان می‌شود که تحت عنوان پوسیدگی ثانویه شناخته شده است. به طور کلی کامپوزیت‌های دندانی از چهار جزء تشکیل می‌شوند:‏
۱- جزء رزینی یا مونومر که فاز پیوسته کامپوزیت را تشکیل می‌دهد.
۲- پرکننده یا فیلر که شامل ذرات بسیار ریز معدنی از جنس کوارتز، شیشه و یا سایر سیلیکات‌ها است و برای افزایش استحکام، خواص مکانیکی و فراهم کردن ظاهر مناسب به جزء رزینی اضافه می‌شود.‏
۳- جزء اتصال‌دهنده که ترکیبی است برای ایجاد یک اتصال مناسب و محکم بین رزین و ذرات پرکننده‏. ‏
۴- جزء آغازگر ترکیبی است که تحت شرایط (تابش نور) فعال می‌شود و واکنش پلیمر شدن و سخت شدن کامپوزیت‏ را شروع می‌کند.‏
درصد مواد پرکننده از ۷۸-۳۳ درصد وزنی و اندازه آنها از %۵۰-۵ میکرومتر تغییر می‌کند.
پرکننده‌های شیشه‌ای، ‏shrinkage‏ ناشی از پلیمریزاسیون رزین و همچنین ضریب انبساط حرارتی بین رزین کامپوزیتی و دندان را کاهش می‌دهند. این مواد دارای صلبیت و استحکام بالایی بوده و مقاومت سایش خوبی نسبت به رزین‌های کامپوزیتی دندانی دارند. پیوند قوی بین پرکننده‌ها و رزین با به کارگیری عوامل اتصال (‏coupling agents‏) حاصل می‌شود. در مواردی که آسیب به دندان بسیار شدید باشد و نتوان آن را پر یا ترمیم کرد اغلب از پین استفاده می‌شود. در مواردی که از ساختمان تاج دندان مقدار کمی باقی مانده باشد (همچنین در مورد دندان‌های ‏pulpless‏) از یک پست دندانی (‏dental post‏) یا یک ‏east dowel‏ برای تقویت ساختمان باقیمانده دندان استفاده می‌شود. پست به طور معمول در ریشه دندان قرار داده می‌شود و با استفاده از سیمان دندانی تثبیت می‌شود.
گلاس آینومرها موادی همرنگ دندان هستند که از مخلوط اسید آکریلیک و پودر شیشه نرم تهیه می‌شوند و برای ترمیم حفرات به ویژه در سطح ریشه دندان‌ها استفاده می‌شوند. گلاس آینومرها مقادیر اندکی فلوراید آزاد می‌سازند که برای بیماران در معرض خطر بالای پوسیدگی ممکن است مفید باشد. میزان تراش دندان و وسعت ترمیم نهایی در ترمیم با گلاس آینومر کوچکتر از آمالگام است. گلاس آینومر در ترمیم‌های کوچک که تحت فشارهای قوی نیستند، استفاده می‌شود. چون مقاومت اندکی نسبت به شکستگی دارند اغلب در حفرات کوچکی که تحت فشار نیستند یا روی ریشه دندان‌ها استفاده می‌شوند.
رزین آینومرها هم از فیلر شیشه و اسیدهای آکریلیک و رزین آکریلیک تشکیل شده‌اند. ‏
در صورت عدم توانایی مواد پرکننده دندانی در ترمیم دندان در پوسیدگی‌های بسیار وسیع و شکستگی‌های بزرگ از روکش‌های دندانی استفاده می‌شود. از دیگر کاربردهای دیگر روکش‌ها استفاده از آنها به منظور اصلاح بد شکلی‌های دندانی و یا دندان‌هایی که به شدت تغییر رنگ یافته‌اند، است. روکش‌ها می‌توانند از جنس فلز (طلا، نیکل، کروم)، سرامیک و یا ترکیبی از فلز و سرامیک (چینی) باشند. روکش‌های تمام فلز خصوصیات فیزیکی و قدرت بیشتری دارند اما از دیدگاه زیبایی روکش‌های چینی مناسب‌ترند.

ساخت مواد پرکننده دندان به کمک فن‌آوری نانو:
گروهی از پژوهشگران مرکز تحقیقات انجمن دندان‌سازی آمریکا موفق شدند به کمک فن‌آوری نانو پرکننده‌ای بسازند که نسبت به مواد رایج از استحکام و مقاومت بیشتری در برابر پوسیدگی برخوردار است. این گروه تحقیقاتی از یک رزین کامپوزیتی به عنوان پرکننده استفاده کردند که باعث می‌شود دندان پر شده ظاهر کاملاً طبیعی داشته باشد. این ماده ترکیبی از یک رزین مایع خالص و پودرهای حاوی رنگینه، تقویت‌کننده و مواد شیمیایی دیگر است. ترکیب حاصل را درون حفره دندان کرده و با تابش نور فرآیند پلیمریزاسیون را درون حفره انجام می‌دهند. این مخلوط همچنین حاوی یک ماده دیگر است که یون‌های کلسیم و فسفات را به طور یکنواخت آزاد کرده و در حین کمک به سخت شدن ساختار بلوری دندان، باعث افزایش مقاومت در برابر اسیدیته ایجاد شده توسط باکتری‌های موجود در دهان نیز می‌شود. ابعاد نانومتری این ذرات باعث افزایش سطح مؤثر نسبت به حجم شده و راندمان رهاسازی یون‌ را بالا می‌برد. بنابراین به ماده کمتری نیاز بوده و می‌توان با افزایش سهم رزین مقاوم در ترکیب استحکام آن را زیاد کرد.

‏چسب دندانی:
‎ ‎چسب دندان یکی از راه های درمان پوسیدگی است که شامل به کار بردن مواد پلاستیکی در یک یا چند دندان ، برای جلوگیری از کرم خوردگی یا دیگر موارد پوسیدگی دندان است‎ .
‎از سال ۱۹۷۰ در آمریکا، به علت افزودن فلورید به آب به خوبی بهداشت دندانی را بین عموم ارتقا داد ، شیوع پوسیدگی در سطوح صاف دندان کاهش یافت. با این وجود ، حفره های بسیار زننده ای که در سطوح دندان های عقب دهان (آسیا و آسیای کوچک) دارند ، تمیز کردن نواحی معینی از این دندان ها اغلب با مسواک های قوی هم دشوار است . برای درمان این عارضه، تحقیق در مورد چسب دندانی از سال ۱۹۶۰ آغاز شد و اولین نسل چسب ها در سال ۱۹۷۰ به وجود آمد و توسط‎ FDA ‎پذیرفته شد‎.‎
چسب های دندانی معمولا در مطب های دندانپزشکی استفاده می شود. دندانپزشک ابتدا دندان را برای درمان تمیز و سپس خشک می کند، سپس با یک لایه نازک از مواد پلاستیکی مایع روی حفره ها و سوراخ های دندانی را رنگ می کند. بعد از استعمال مایع پلاستیکی ، نور آبی مرئی طبیعی برای بهبود پلاستیک در عرض چند ثانیه روی مواد تابیده می شود‎. ‎
پس از بهبودی ، پلاستیک سفت شده و یک لایه نازک به منظور درمان دندان را می پوشاند . با وجود فشار هایی که در طی هر روز در اثر جویدن وارد می شود ، این چسب ممکن است به طور موثر ۵ سال یا بیشتر باقی بماند. باکتری و ذرات غذا ممکن است زیر چسب قرار بگیرند و باعث پوسیدگی دندان ها شود. ‎

آمالگام بهتر است یا کامپوزیت؟
یکی از سوالاتی که اغلب دندانپزشکان با آن مواجه می شوند این است که آمالگام بهتر است یا ماده سفید( کامپوزیت)؟
در بیشتر وقتها پاسخ دندانپزشک به نظر بیماران صریح و واضح نیست . این حالت گنگ و نامفهوم، اکثرا نوعی رازداری شغلی حساب میشود؛ اما واقعیت این است که برای تصمیم گیری بین این که یک دندان با آمالگام پر شود یا با ماده سفید یا کامپوزیت، ملاحظات بسیاری مطرح است که گاهی طرح آنها بیماران را گیج میکند.
در صورتی که بیماران این دو ماده را بهتر بشناسند و خصوصیات هر یک را بدانند شاید راحت تر پاسخ خود را بیابند ولی این اطلاعات تا حدی گسترده هستند که دندانپزشک اغلب نمی تواند در یک جلسه درمانی آن ها را مطرح کند.
ماده آمالگام ترکیبی از چند پودر فلزی( درصد بیشتر نقره و در صد کمتری مس یا فلزات دیگر ) با جیوه می باشد که از اختلاط فیزیکی آنها با یکدیگر، نوعی ماده خمیری حاصل میشود که پس از مدتی (تا بیست و چهار ساعت) به حداکثر استحکام میرسد.
وقتی ماده آمالگام به شکل خمیری است، دندانپزشک یک فرصت چند دقیقه ای دارد تا آن را در حفره تعبیه شده در دندان، انباشته سازد. این حفره اگر چه در اصل به تبعیت از پوسیدگی تراشیده می شود اما دارای مهندسی خاصی است. بدین معنی که دندانپزشک پس از برداشت کلیه پوسیدگی ها، دندان را بررسی میکند و سپس در جهت استفاده از آمالگام،فرم مخصوص حفره آمالگام را آماده می نماید.
علت این تراش اضافی، این است که ماده آمالگام همچون سیمان، در درون حفره ریخته می شود و سپس سفت و محکم می گردد. ماندگاری این ماده در حفره، فقط به دلیل اصطکاک با دیواره ها است. بنابراین اگر یک حفره داشته باشیم که عمقی کمتر از دو میلی متر داشته باشد و مقطع آن هم چون v باشد ، آمالگام در آن باقی نمی ماند. در صورتی که اگر حفره حداقل دو میلی متر عمق و شکلی مثل u داشته باشد امکان ماندگاری آمالگام بالا می رود.
در حقیقت ماده آمالگام در محل خود گیر میکند ولی هرگز به دیوارها ی دندان نمی چسبد. با این شرایط دندانپزشک گاهی پس از برداشتن پوسیدگی ها، در حفره شکلی را ایجاد می کند که آمالگام در محل گیر کند. استحکام این ماده مطلوب است و در صورتی که در جای درست استفاده شود، خدمات عالی ارائه می دهد. نسبتا ارزان است و تکنیک تهیه و پر کردن با آن ساده و راحت است.
در بسیاری از دندانها که بافت بسیاری از دست داده اند، می توان آمالگام را طوری استفاده کرد که قسمت عمده ای از بافتهای از دست رفته دندان را جبران کند. در این جور موارد برای گیر کردن آمالگام به دندان، از پیچ ها ی داخل عاجی یا داخل کانال ریشه استفاده میشود. ضمنا برای باز سازی دندانهایی که نقطه تماس خود را با دندان کناری شان از دست داده اند نیز آمالگام خدمات بهتری می دهد.
اما آمالگام معایبی هم دارد. واضح ترین آن، رنگ ناهمگون و سیاه و فلزی این ماده است اما یکی از مشهورترین معایب آن این است که آمالگام حاوی جیوه یعنی ماده ای سمی و خطرناک است. اگر چه که به نظر می رسد پس از سفت شدن آمالگام، جیوه در گیر ترکیب شده و آزاد نمی شود، اما امروزه گروهی از محققین معتقدند که از آمالگامهای داخل دهان، همیشه مقداری جیوه آزاد می شود. اگر چه مقدار این جیوه بسیار کم است اما مستمر و دائمی است.
اشکال دیگر آمالگام، احتمال شکست آن در زیر فشار به خصوص در ساعات اولیه پر کردگی است . برای همین اغلب از بیمار خواسته می شود حداقل تا دو ساعت چیزی نخورد. در صورت بروز شکستگی دندانپزشک مجبور است کلیه حجم پر کردگی را خارج کند و در حقیقت دوباره از ابتدا دندان را پر کند . ایراد دیگرآمالگام این است که به مرور زمان می تواند رنگ دندان را تغییر دائمی دهد و با باز شدن درزهای بین آمالگام و دندان، زمان تعویض پر کردگی فرا می رسد. اگر در این زمان پر کردگی تعویض نگردد اگر چه که آمالگام در جای خود گیر کرده و نیم افتد اما پوسیدگی از درز بین دندان و ماده پر کردگی شروع شده ، وسعت می یابد و تخریب میکند.
ماده کامپوزیت نوعی رزین صناعی میباشد که به واسطه تکنیکی بسیار حساس و پیچیده به دندان می چسبد. چسبندگی این ماده در وهله اول به مینای دندان و با توان کمتری، به عاج می باشد. برای ایجاد چسبندگی بین دندان و ماده کامپوزیت لازم است که دندانپزشک ابتدا پوسیدگی ها را کاملا تراشیده و پاک کند و سپس حفره مورد نظر را با اسیدی مخصوص آماده کند .
پس از شستشوی اسید، دندان باید کاملا خشک شود. در جریان کار از این مرحله، به بعد هیچ نوع بزاق یا خون یا ترشح دهانی نباید به منطقه اسید خورده برسد. در غیر این صورت هدف اصلی که ایجاد چسبندگی است حاصل نمی شود. التهابات لثه و خونریزی های لثه ای و ترشح بزاق در این مرحله یکی از دلایلی است که گهگاه دندانپزشک به شما توصیه می کند از آمالگام استفاده نمائید زیرا به دلایل ذکر شده کیفیت ماده کامپوزیت مطلوب نخواهد شد.
همانطور که گفته شد پس از ایزوله کردن دندان از بزاق و خون و باقی ترشحات، دندان را خشک نموده و مواد چسباننده و در نهایت کامپوزیت که به شکل خمیر می باشد، در محل قرار می گیرد. این خمیر که با رنگ بندی های مختلف تهیه می شود، خود به خود یا پس از تابانیدن نور آبی، سفت خواهد شد.
برترین خاصیت کامپوزیت این است که برای تعبیه آن نیاز به تراشیدن دندان، کم می شود. یعنی پس از برداشت پوسیدگی ها اغلب تراش بیشتری لازم نیست. کوچکترین اجزا باقی مانده از دندان مفید ند و به بیشتر چسبیدن ماده و دندان کمک می نمایند. بنا براین بافت دندانی بیشتری باقی می ماند.
تولید این ماده در دندانپزشکی انقلابی ایجاد کرد زیرا در گذشته به واسطه یک پوسیدگی کوچک، دندانپزشک مجبور بود حفره مشخصی برای گیرکردن آمالگام ایجاد کند اما با ورود کامپوزیت تراش دندانها محافظه کارانه تر شد. با این وجود اگر چه کامپوزیتها رنگی مطلوب دارند و به دندان می چسبند ، ولی به واسطه حساسیت کاربردشان ، شکستهای بیشتری نسبت به آمالگام نشان میدهند. مراحل پر کردگی با کامپوزیت دقیق تر و وقت گیر تر است. کامپوزیت پس از سفت شدن نهائی اندگی منقبض میشود و هر چقدر حجم پرکردگی بیشتر باشد این انقباض بیشتر خواهد بود. این انقباض کیفیت یک پارچگی بین دندان و ماده را از بین می برد. از معایب دیگر کامپوزیت جذب آب و رنگدانه، طی مرور زمان است.
مزیت عمده این ماده، رنگ مطلوب و چسبندگی به بافت اصلی دندان می باشد. مقاومت نسبتا خوبی دارد و با افزودن موادی مثل فلوراید به آن، می شود تا حدی از بازگشت پوسیدگی جلو گیری کرد. از مزیتهای دیگر آن می توان به این نکته اشاره کرد که بلافاصله پس از پایان کار، خوردن یا نوشیدن آزاد است. ضمنا کامپوزیت خطر آزاد کردن جیوه را هم ندارد.
اما البته کامپوزیت محدودیتهای خود را دارند. پوسیدگی های وسیعی که بافت عمده دندان به خصوص مینا را از بین برده و یا پوسیدگی های زیر لثه ای که کنترل بزاق و خون در زمان ترمیم در آن ها غیر ممکن است از مواردی هستند که شانس استفده از این ماده را کاهش می دهند در صورتی که در بسیاری از این موارد آمالگام خدمات بهتری ارائه می دهد.
در مجموع تجربه چندین ساله درمان با کامپوزیت و آمالگام برای من، این برداشت را در پی داشته است که کامپوزیت در دهانهایی با بهداشت بالاتر، ماندگاری و عمری طولانی تر دارد. در حقیقت عود پوسیدگی و تغییر رنگ و شکستگی و عدم موفقیت در پر کردگی های با کامپوزیت، در بیمارانی که توجه زیادی به بهداشت خود ندارند مکررا دیده می شود. در صورتی که در همین بیماران، آمالگام می تواند مفید تر و ماندگار تر باشد. اغلب ناموفقیتها در پر کردگی های کامپوزیت به علت استفاده از این ماده در محیط سرشار از میکروب و جرم و همراه التهاب و خونریزی لثه ای است.
توصیه می شود در این گونه بیماران ابتدا جرم گیریو بروساژ دندانها انجام گیرد و بیمار برای ارتقا سطح بهداشت دهان خود آموزش ببیند و بعد برای درمان او با کامپوزیت اقدام کرد.
امروزه تلاش علم مواد دندانی بر این است که کیفیت مواد کامپوزیتی را افزایش دهند. رنگ و شفافیت و به همچنین قدرت چسبندگی به دندان را بالا ببرند. از حساسیت تکنیکی این درمان بکاهند و کامپوزیت را همانند آمالگام ارزان و ساده در اختیار بیماران و دندانپزشکان قرار دهند اما مهمترین دلیلی که یک دندانپزشک برای انتخاب بین کامپوزیت و آمالگام به آن توجه می کند ، امکان ترمیم با ماده مورد نظر ، زیبائی مقبولتر و ترمیم ماندگار تر است.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 25 اسفند 1392
یکشنبه 1 مهر 1397 05:03 ق.ظ

You reported this very well!
canadian drug canada medication cost drugs for sale in uk good canadian online pharmacies canada online pharmacies medication drugstore online reviews pharmacy canada reviews trust pharmacy canada canadian pharcharmy online canada vagra
چهارشنبه 14 شهریور 1397 09:16 ق.ظ

You said it very well.
canada vagra candida viagra most reliable canadian pharmacies pharmacy canada plus canadian online pharmacies legitimate pharmacy canada online prescriptions canadian medications 247 canada online pharmacies for men canadian rxlist canadian pharcharmy online24
سه شنبه 13 شهریور 1397 12:35 ب.ظ

Thanks, Terrific information.
purchase of viagra buy prescription viagra price of viagra how to buy viagra online safely where to buy real viagra online buy viagra now where can i purchase viagra online buy viagra with no prescription viagra online pharmacy viagra buy viagra generic sildenafil uk
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:17 ق.ظ

With thanks, An abundance of content!

tadalafilo cialis generique cialis 200 dollar savings card acheter cialis kamagra acheter cialis meilleur pri click now buy cialis brand cheap cialis rezeptfrei cialis apotheke generic cialis 20mg tablets cialis flussig
یکشنبه 11 شهریور 1397 06:39 ب.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
import cialis cialis rezeptfrei order cialis from india achat cialis en europe generic cialis at walmart safe site to buy cialis online viagra or cialis safe site to buy cialis online if a woman takes a mans cialis 40 mg cialis what if i take
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:01 ق.ظ

Nicely put. Regards.
buy viagra online generic where can i buy viagra safely online buy viagra cheaply rx sildenafil where can you buy viagra without a prescription buy genuine viagra online online viagra pharmacy viagra buy uk buy female viagra buy generic viagra online uk next day delivery
دوشنبه 7 خرداد 1397 10:43 ق.ظ

You made the point!
deutschland cialis online cialis generico milano buying cialis overnight cialis patentablauf in deutschland cialis 5mg prix prezzo cialis a buon mercato cialis 100mg suppliers click now buy cialis brand cialis prices in england compare prices cialis uk
شنبه 22 اردیبهشت 1397 05:41 ق.ظ
получить займ без отказа
кредит онлайн на карту срочно без отказа
де вигідно взяти кредит готівкою
кредит онлайн срочно
займ онлайн по паспорту
займ без отказа на карту срочно
оформить займ без отказа на карту
دوشنبه 10 اردیبهشت 1397 05:19 ب.ظ
латексні фітнес резинки
фитнес резинки купить харьков
фитнес резинка украина
фитнес резинки пром юа
фытнес резинки икев
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 04:31 ق.ظ

Very well spoken truly. !
sildenafil pills sildenafil generic uk generic viagra online uk buying viagra without prescription where can you buy viagra how can i order viagra online buy generic viagra australia buy viagra without consultation where can u buy viagra buying viagra online uk
شنبه 18 فروردین 1397 02:22 ب.ظ

Good postings, Thanks.
viagra or cialis cialis australia org cialis for sale south africa link for you cialis price dose size of cialis cialis 20 mg effectiveness we recommend cialis info buy online cialis 5mg click here take cialis cialis dosage
جمعه 17 آذر 1396 09:25 ق.ظ
Do you have any video of that? I'd like to find out more details.
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:27 ب.ظ
Somebody essentially lend a hand to make seriously articles I would state.
This is the first time I frequented your website page and so far?
I surprised with the analysis you made to create this actual post extraordinary.
Magnificent activity!
دوشنبه 16 مرداد 1396 01:15 ق.ظ
Hello! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came to
give it a look. I'm definitely loving the information. I'm book-marking
and will be tweeting this to my followers! Wonderful blog and
outstanding style and design.
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:30 ب.ظ
Hi, I do believe this is an excellent web site.
I stumbledupon it ;) I am going to revisit yet again since i have book
marked it. Money and freedom is the greatest way to change, may you be rich and continue to
guide others.
جمعه 13 مرداد 1396 04:58 ب.ظ
Wow that was odd. I just wrote an very long comment but
after I clicked submit my comment didn't show up.
Grrrr... well I'm not writing all that over again. Anyway, just wanted
to say fantastic blog!
جمعه 13 مرداد 1396 03:57 ب.ظ
Your mode of describing the whole thing in this paragraph is
in fact pleasant, all be able to simply know it,
Thanks a lot.
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:51 ب.ظ
Hello just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the images aren't loading properly.
I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two
different web browsers and both show the same results.
شنبه 7 مرداد 1396 01:28 ق.ظ
I'm amazed, I have to admit. Rarely do I encounter a blog that's both educative and amusing, and
let me tell you, you've hit the nail on the head. The issue is something which too few folks are speaking intelligently about.
Now i'm very happy that I found this in my hunt for something relating to
this.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:03 ق.ظ
Appreciate the recommendation. Will try it out.
سه شنبه 5 اردیبهشت 1396 05:54 ب.ظ
I'm gone to tell my little brother, that he should also visit this
blog on regular basis to obtain updated from most recent news update.
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:42 ب.ظ
What's up it's me, I am also visiting this web page on a
regular basis, this site is truly fastidious and the people are in fact sharing good thoughts.
پنجشنبه 10 فروردین 1396 11:58 ب.ظ
Ahaa, its good discussion on the topic of this post at this place at this web site, I have read all that, so now me
also commenting at this place.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی